شنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۹ | Dec 5, 2020
نشست

حوزه/ نشست «احکام شرعی معاملات روز با محوریت بازار بورس» به همت مرکز آموزش های کاربردی معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی به صورت آنلاین برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام علوی در اولین نشست «احکام شرعی معاملات روز با محوریت بازار بورس» که به صورت آنلاین و به همت مرکز آموزش های کاربردی معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی برگزار شد، به تبیین احکام شرعی مربوط به خرید و فروش سهام پرداخت و اظهار داشت: افراد از دو طریق سود سالانه و سود افزایش قیمت می توانند در بورس کسب درآمد داشته باشند؛ اگر چه سود بازار بورس ریسک دارد اما سود ریسکی به حلال بودن آن ضرری نمی رساند.

وی گفت: سهم گردانی و دلالی در بازار بورس و همچنین استفاده از کدهای افراد دیگر برای خرید و فروش سهام به غیر از بستگان درجه یک، تخلف معاملاتی محسوب می شود؛ البته این اعمال، مشکل شرعی ندارد؛ استفاده از پول دیگران و فعالیت به عنوان واسطه در بازار بورس اشکالی ندارد؛ منتها باید افراد دقت داشته باشند که حکم این فعالیت ها، حکم مضاربه است و در قرارداد باید درصد درآمد و تقسیم سود باید معلوم باشد.

کارشناس احکام معاملات با بیان اینکه اگر بخشی از سرمایه یا درآمد شرکت حرام باشد، خرید و فروش سهام آن اشکال خواهد داشت، تصریح کرد: در خصوص سهام بانکی نیز اگر کسی اطلاع داشته باشد که قسمتی از معاملات بانک ها شرعی نیست، خرید و فروش برای او اشکال خواهد داشت؛ اما اگر این یقین نداشته باشد، معاملات او بی اشکال خواهد بود.

وی افزود: گاهی افراد با دریافت رانت اطلاعات مخفی عده ای را به خرید یا فروش سهم خاصی می کشانند و ارزش آن را بالا یا پایین می برند؛ این کار از لحاظ قانونی در همه بازارهای دنیا، تخلف محسوب می شود؛ کشاندن افراد به سمت خرید یک سهم بدون اینکه آن سهم ارزش واقعی داشته باشد، موجب غرر سهامداران می شود؛ در همین اواخر، ارزش سهم شرکتی را چندین برابر ارزش واقعی بالا بردند و خریداران دچار غبن شدند.

حجت الاسلام علوی، خرید و فروش سهام ممتاز را در بورس نیز بدون اشکال دانست و اظهار داشت: در بازار بورس علاوه بر سهام عادی، سهام ممتازی نیز وجود دارد که به فروش می رسد؛ سهام ممتاز سود تعیین شده دارد و برای جذب مشتری سود قطعی برای آن در نظر گرفته می شود و قبل از سود سهام عادی پرداخت می شود؛ تنها فرق سهم ممتاز با اوراق قرضه در این است که فقط در صورتی سود سهم ممتاز پرداخت می شود که شرکت سودی داشته باشد.

وی با بیان این که می توان از ظرفیت های بازار بورس برای مشکل تأمین مالی اقتصاد کشور و امور خیریه استفاده کرد گفت: بازار بورس در صورت طراحی اوراق متعدد و رعایت مسائل شرعی، از ظرفیت خوبی برای مشکل تأمین مالی اقتصاد کشور و امور خیریه را برخوردار است و مردم نیز می توانند در این بازار، بدون مشکل شرعی از اموال خود، سود ببرند که لازمه آن طراحی قوی و نظارت کافی شورای فقهی بورس است.

کارشناس احکام معاملات تصریح کرد: از چند سال پیش اوراق سکوک اسلامی در بورس های کشورهای اسلامی از جمله در کشور ایران مرسوم شده است؛ یک سری از این اوراق، ابزار غیر انتفاعی، مانند ابزار سکوک وقف هستند؛ کسانی که می خواهد در امور خیر مشارکت کند، اما پول آن چنانی ندارد، می توانند از این امکان استفاده کنند.

وی افزود: پس از محاسبه هزینه امر خیر مانند ساخت بیمارستان به مقدار لازم اوراق آن در بورس منتشر می شود و سهامداران با خرید اوراق به سازمان یا مرکز سازنده بیمارستان وکالت داده می دهند که پس از ساخت بیمارستان، آن را جهت اعلام شده، وقف کند؛ در بازار ثانویه هم کسانی که جا مانده اند، می توانند اوراق را از خیرین سابق بخرند و سبب سرپا شدن مؤسسات خیریه شوند؛ بازار بورس چند تجربه موفق این چنینی داشته که انتفاعی برای خریدار نداشته اما کار خیر در آن صورت گرفت.

حجت الاسلام علوی، عرضه اوراق قرض الحسنه را یکی دیگر از مزایای بورس برای انجام امور خیریه دانست و اظهار داشت: در گذشته، روحانی محل برای انجام امور خیریه، از بازاریان دعوت و برای جمع آوری پول از آنها درخواست قرض می کرد؛ ولی افراد به راحتی ارقام بالا را قرض نمی دادند چرا که می خواستند پول آن ها در گردش باشد.

وی با بیان اینکه در بورس علاوه بر عدم رکود سرمایه سهامداران مردم عادی نیز می توانند در این امور خیریه به میزان توانایی خود مشارکت کنند، گفت: حال اگر افراد زیادی برای دریافت پول خود مراجعه کنند، برای جلوگیری از فشار فروش می توان راه هایی را در نظر گرفت که یکی از این راه، تعیین جایزه در سال دوم عرضه است که باعث نگهداری اوراق در نزد سهامداران می شود؛ البته خرید اوراق نباید مشروط به جایزه باشد، چرا که در این صورت حکم ربا پیدا می کند.

کارشناس احکام معاملات تصریح کرد: با عرضه و خرید اوراق قرض الحسنه، سرمایه سهامداران علاوه بر صرف در امور خیر، در گردش باقی می ماند و مؤسسه منتشر کننده اوراق نیز می تواند با سرمایه جمع شده، نیازهای خود را بر طرف کنند و به تدریج با دست آوردن بودجه از طرق دیگر اوراق به فروش رفته را از سهامداران خریداری و جمع کند.

وی افزود: علاوه بر ابزار غیر انتفاعی، ابزارهای انتفاعی نیز در بورس پیش بینی شده که اوراق اجاره یکی از این ابزارهاست که گاهی برای تأمین سرمایه و گاهی برای بازخرید دارایی از آن استفاده می شود؛ شرکت برای خرید دستگاه های مورد احتیاج اعلام نیاز می کند؛ نیازی که برطرف کردن آن از طریق گرفتن وام از بانک به صرفه نیست؛ با تشکیل شرکت ناشر و عرضه اوراق در بورس دستگاه ها خریداری و از طرف مردم و به وکالت شرکت ناشر به شرکت اول اجاره داده شده و سود آن به سهامداران پرداخت می شود.

حجت الاسلام علوی در پاسخ به این سؤال که آیا تخلفات قانونی در بازار بورس، اشکال شرعی دارد؟ اظهار داشت: نظر مراجع تقلید در این خصوص متفاوت است؛ برخی از آقایان تخلفات قانونی که موجب اختلال نظام شود را جایز نمی دانند؛ برخی دیگر نیز مخالفت با قوانین مصوب کشور را غیر جایز عنوان می کنند و البته عده ای از مراجع نیز تخلفی را که به دیگری ضرر برساند را دارای مشکل می دانند و هر کس باید به نظر مرجع تقلید خود مراجعه کند.

وی خاطرنشان کرد: برای بازخرید دارایی های دولت نیز می توان اوراق مختلفی را عرضه کرد؛ به عنوان مثال، دولت برای تأمین نیازهای خود نیروگاه یا ساختمان خود را پس از فروش به سهامداران، از آن ها اجاره می کند و صاحبان اوراق از سود اجاره بهره مند می شوند.

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 12 =
google-site-verification=0iLoQV4C04yTFqMIugB47gzW8uc7-poVtQKrLZbxcw8